Telefoonangst? Zo kom je er vanaf

Natuurlijk, de belfunctie op je telefoon is allang niet meer de belangrijkste taak van het ding. Hij komt vast na Facebook, Google en Whatsapp, maar het is nog steeds niet iets wat je altijd kunt vermijden. Vooral niet in het zakenleven. Een telefoontje is net wat persoonlijker en vaak net wat sneller. Maar wat doe je als je stiekem telefoonangst hebt? 

Voor de meeste mensen is een telefoongesprek geen big deal. Voor anderen is een telefoongesprek als het veroveren van een zwaar bewapend fort: je oefent van te voren wat je gaat zeggen, toetst met zwetende en trillende handen het telefoonnummer in en krijgt een paniekerig gevoel in je borst wanneer je de telefoon hoort overgaan. Oh God.

Dat is niet erg! Dat je een hekel hebt aan bellen wil niet meteen zeggen dat je mensenschuw bent of pleinvrees hebt. Die twee gaan natuurlijk vaak hand in hand, maar veel mensen die erg sociaal zijn, voelen toch een drempel wanneer ze moeten telefoneren (inclusief de schrijfster van dit stuk een aantal jaar geleden. Maar ze kwam er vanaf!). Uit onderzoek blijkt dat 38% van de jongeren tussen de 18 en 30 jaar last heeft van telefonie-angst. Ook op social media wemelt het van de lotgenoten:

Hoe dan ook: we hebben de telefoon toch erg vaak nodig. De eerste stap om over je angst heen te komen? Weten waarom je hem hebt. Weet je bij wat voor telefoongesprekken je zenuwachtiger bent? Het kan bijvoorbeeld zijn dat je liever niet naar instanties belt of dat je het alleen bij gesprekken hebt waar ‘iets vanaf hangt’, zoals bij een potentiële klant.

Waarom hebben we telefoonangst?

Telefoonangst ligt niet helemaal aan jou, telefonie is eigenlijk ook gewoon een vreemde communicatievorm. Als je met iemand belt, mis je een heel groot deel non-verbale communicatie. Je kunt je gesprekspartner een stuk minder makkelijk lezen en je weet niet hoe hij eruit ziet en wat hij uitstraalt. En als er tijdens een telefoongesprek lange stiltes vallen, is dat meteen ongemakkelijk.

Helemaal niet gek dus dat je – misschien onbewust – eigenlijk helemaal geen zin hebt om te bellen en er een drempel ontstaat. Breekt je het zweet uit wanneer je moet gaan bellen? Of neem je nummers die je niet kent niet graag op? Dan heb je waarschijnlijk last van – een lichte vorm – van telefoonangst.

Je weet niet wat de andere persoon denkt

90% van onze communicatie is non-verbaal. Onze woorden zijn slechts een klein deel van onze communicatie, we vullen het aan met handgebaren, gezichtsuitdrukkingen en je lichaamshouding. En juist: dat zie je aan de telefoon dus niet. “Aan de telefoon hebben we alleen onze stem”, vertelt Alison Papadakis, een klinische psycholoog van de John Hopkins Universiteit aan thecut.com. “En daar worden mensen nerveus van.” Iets dat kwaadaardig klinkt, kan eigenlijk een grap zijn die gebracht werd met een glimlach. Maar weet jij veel?

En dat is niet het enige. Het is ook  moeilijk om te bedenken wat de ander denkt over wat jij zegt. Je ziet geen directe reactie. In face-to-face gesprekken geven we onze gesprekspartner soms aanmoediging door onze gezichtsuitdrukking. Opgetrokken wenkbrauwen laten zien dat je luistert en een knikje moedigt de spreker aan tot doorgaan. Ogen die glazig worden geven juist weer aan dat het tijd is om je gespreksonderwerp te veranderen.

Je staat onder tijdsdruk

Maar hoe kan het dan dat mensen bang zijn om te bellen, maar we wel om elke scheet een appje sturen? Een tekstbericht heeft ook geen non-verbale communicatie (al heb je natuurlijk wel emoji’s ?). Dat zit zo: bij geschreven communicatie staat de tijd aan jouw kant, je kunt rustig nadenken over wat je wilt zeggen, kunt het nog bewerken en even nadenken voor je op verzenden drukt. Aan de telefoon heb je die luxe niet. Je kunt geen dingen terugnemen en ook pauzes zijn veel beter geaccepteerd. Je zult meteen moeten reageren op je gesprekspartner en dat kan je zenuwachtig maken.

Het voelt alsof je beoordeeld wordt

Heb je weleens een telefoongesprek gevoerd in een open kantoortuin? Dan ken je vast dat gevoel alsof iedereen meeluistert. Als je een face-to-face gesprek voert, zullen meeluisteraars wellicht in het gesprek vallen en de aandacht even van je afleiden. Of je bijvallen wanneer je het antwoord niet weet. In een telefoongesprek zijn alle oren op jou gericht. Ook de persoon aan de andere kant van de lijn zal je het gevoel geven alsof je beoordeeld wordt.

Je doet het niet vaak genoeg

Hoe meer je belt, hoe makkelijker het wordt. Vooral de jongere generatie is niet meer echt opgegroeid met bellen en daardoor hebben ze er weinig ervaring mee. Naarmate je ervaring aan de telefoon groeit, zul je merken dat telefoongesprekken makkelijker worden. Vooral als je vaker fijne gesprekken voert die je zelfvertrouwen een boost geven.

Je twijfelt aan jezelf

Het kan zijn dat je angst te maken heeft met jouw gevoel, je bent bijvoorbeeld zenuwachtiger wanneer je een gesprek moet voeren over iets waar je weinig verstand van hebt – of denkt te hebben. Als het gesprek gaat over iets waar je weinig zelfvertrouwen over hebt, begin je met ervoor te zorgen dat je meer zelfvertrouwen hebt en het gesprek zelfverzekerd in kunt gaan.

Zo tackel je je telefoonangst

De meest effectieve manier om van je telefoonangst af te komen, is toch even door de zure appel heen te bijten en vooral veel te gaan bellen.

Bereid je gesprek schriftelijk voor

Als je goed voorbereid bent, heb je de helft van het werk al gedaan. Schrijf van te voren op wat je wilt gaan zeggen, zo krijg je grip op het gesprek. Maak een lijstje met punten die je graag wilt bespreken en je kunt ook opschrijven hoe je het gesprek wilt openen, als je bang bent dat je door alle stress onzin uit gaat kramen.

Een lijstje met vragen geeft je houvast tijdens het gesprek en zorgt ervoor dat je wat zelfverzekerder wordt. Valt er een ‘ongemakkelijke stilte’? Dan kun je meteen op je lijstje kijken naar een vraag die je nog wilde stellen. Je zult merken dat je naar verloop van tijd niet eens meer een lijstje nodig hebt, omdat je zelfvertrouwen tijdens het bellen is gegroeid.

Oefen telefoongesprekken

Het klinkt misschien een beetje kinderachtig, maar het oefenen van telefoongesprekken is helemaal niet ongewoon. Op de School voor de Journalistiek krijgen studenten telefonielessen en ook in het bedrijfsleven worden telefoongesprekken geoefend met mensen die in de sales werken. Oefen het gesprek met een collega en houd de opbouw aan die je in een zakelijk telefoongesprek kunt krijgen. Bijvoorbeeld:

Begroeting: ‘Goedemorgen/-middag/-avond, met [naam]’

Context: ‘Ik bel u omdat ik een vraag heb over… / Ik bel naar aanleiding van…’

Doorverwijzing: Je kunt direct vragen naar de juiste persoon of je naar aanleiding van de context laten doorverwijzen naar de persoon die je het beste kan helpen.

Gesprek: Zorg dat je het gesprek ontspannen voert, lach (ook een glimlach is goed, want een gedeelte van je non-verbale communicatie stroomt toch onbewust door via de telefoon), houd je lijstje in de gaten en werk het rustig af.

Volgende stappen: Wat is de stap die jullie gaan zetten na het gesprek? Gaan jullie elkaar nog bellen, of mailen?

Afsluiten: Vat het gesprek samen, zodat je weet dat jullie elkaar goed begrepen hebben en bedank. Hang niet als eerste op, want dan heeft je gesprekspartner misschien het idee dat je het gesprek snel af wilt kappen. Plus dat er nog een ‘oh, trouwens…’ kan komen.

Het moment suprême

En dan is daar het moment: je gaat je telefoongesprek in ‘het ecchie’ voeren. Als je écht telefoonangst hebt, breekt het zweet je uit en zul je even met de hoorn in je hand twijfelen. Misschien vind je jezelf nu stom, maar je kunt er echt niks aan doen (en je bent echt niet alleen!). Zorg dat je alleen bent, zodat je niet het idee hebt dat er wordt meegeluisterd. Dankzij bovenstaande tips ben je hopelijk wat zekerder van jezelf, maar houd nog een paar dingen in gedachten:

  • De persoon aan de andere kant van de lijn vindt het heel erg normaal om gebeld te worden en wil je echt geen kwaad doen.
  • Wat is het allerergste dat kan gebeuren aan de telefoon? Zet het op een rijtje en je zult zien dat het allemaal wel meevalt. Angsten kun je vaak pas loslaten als je ze omschrijft.
  • Lukt het echt niet en breekt het zweet je helemaal uit? Ga dan niet zitten wachten tot het wel lukt, maar ga eerst even wat anders doen. Praat even met collega’s, ga wat koffie halen en loop daarna meteen naar de telefoon en bel! Zo kun je het niet helemaal overdenken en kun je jezelf er ook niet vanaf praten.
  • Valt er een ongemakkelijke stilte tijdens je telefoongesprek? Stel dan een vraag. De ander begint te praten en je gesprek krijgt weer een vliegende start.

Meer lezen?